| تفکر ریاضی در فرایند حل مسئله: از راهبردهای حل تا فراشناخت و معناسازی ریاضی |
| کد مقاله : 1052-7THMATHCONF (R1) |
| نویسندگان |
|
نوروز هاشمی *1، خدیجه رحیمی2، فهیمه کلاهدوز3 1گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 2دبیر ریاضی، آموزشوپرورش، اصفهان، ایران 3گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| تفکر ریاضی و حل مسئله از مهمترین اهداف آموزش ریاضی هستند و ارتباطی دوسویه و پویا با یکدیگر دارند. حل مسئله، بهویژه در مواجهه با مسائل غیرروتین، زمینه مناسبی برای فعالسازی و توسعه فرایندهای شناختی و فراشناختی فراهم میکند و دانشآموز را از اجرای صرف الگوریتمهای آموختهشده به سوی تولید، ارزیابی و بازسازی ایدههای ریاضی هدایت میکند. مقاله حاضر با هدف تبیین نقش تفکر ریاضی در فرایند حل مسئله و تحلیل مؤلفههای شناختی و فراشناختی مرتبط با آن انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، مروری ـ تحلیلی است. بدین منظور، منابع نظری و پژوهشی مرتبط با تفکر ریاضی، حل مسئله، مسائل غیرروتین، بازنمایی، راهبردهای حل، انعطافپذیری شناختی، فراشناخت و استدلال ریاضی با رویکرد تحلیل مفهومی و ترکیب تحلیلی یافتهها بررسی شدند. یافتهها نشان دادند که حل مسئله فرایندی پویا، انعطافپذیر و غیرخطی است که در آن فهم و بازنمایی مسئله، فعالسازی و سازماندهی دانش پیشین، تولید و انتخاب راهبرد، استدلال، پایش و کنترل فراشناختی و بازسازی شناختی در مواجهه با خطا و بنبست، بهصورت متقابل با یکدیگر تعامل دارند. همچنین، مسائل غیرروتین بیش از مسائل روتین زمینه آشکارشدن این فرایندها و بروز تفکر ریاضی را فراهم میکنند. بنابراین، تفکر ریاضی فراتر از توانایی محاسبه و اجرای الگوریتمهاست و شامل فهم، معناسازی، استدلال، تصمیمگیری و انعطافپذیری در مواجهه با موقعیتهای جدید است. بر این اساس، حرکت به سوی آموزش فرایندمحور، استفاده مستمر از مسائل غیرروتین و بازنگری در شیوههای ارزشیابی میتواند به پرورش تفکر ریاضی و ارتقای توانایی حل مسئله دانشآموزان کمک کند. |
| کلیدواژه ها |
| تفکر ریاضی، حل مسئله، مسائل غیرروتین، فراشناخت، انعطافپذیری شناختی، بازنمایی ریاضی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
