| روش تدریس سقراطی در آموزش ریاضی |
| کد مقاله : 1034-7THMATHCONF |
| نویسندگان |
|
حمیدرضا کاشفی * دانشگاه فرهنگیان، دانشکده علوم پایه، گروه ریاضی |
| چکیده مقاله |
| روش تدریس سقراطی یکی از رویکردهای گفتوگومحور در آموزش است که در آن معلم بهجای انتقال مستقیم و یکسویهی دانش، با طرح پرسشهای هدفمند، دانشآموز را به بازاندیشی، استدلال، کشف رابطهها و اصلاح برداشتهای خود هدایت میکند. اهمیت این روش در آموزش ریاضی از آن جهت است که یادگیری ریاضی صرفاً به دانستن قواعد و اجرای الگوریتمها محدود نمیشود، بلکه مستلزم توانایی استدلال، حل مسئله، برقراری ارتباط میان ایدهها، بازنمایی، توضیح راهحل و ارزیابی استدلالهای ریاضی است. در این مقاله، ضمن معرفی روش تدریس سقراطی، ویژگیها و مراحل بهکارگیری آن در کلاس ریاضی بررسی شده است. همچنین، بر اساس این روش سناریوی اجرای دو نمونهی تدریس مفاهیم ریاضی دورهی متوسطهی اول و دوم ارائه شده تا چگونگی شکلگیری یک گفتوگوی سقراطی و نقش پرسشهای معلم در هدایت تفکر دانشآموز روشن شود. در این نمونهها، دانشآموز با مشاهده، طرح حدس، مقایسهی حالتها و بررسی استدلالها، بهتدریج به مفهوم یا رابطهی ریاضی مورد نظر میرسد. بررسی پژوهشهای مرتبط نشان میدهد که پرسشگری سقراطی، در صورت استفادهی درست و متناسب با موضوع درس و سطح دانشآموزان، میتواند زمینهی مناسبی برای تقویت استدلال و اثبات، گفتمان ریاضی، ارتباط میان مفاهیم و حل مسئله فراهم کند. با این حال، موفقیت این روش به عواملی مانند کیفیت و هدفمندی پرسشهای معلم، توانایی او در دنبالکردن پاسخهای دانشآموزان، زمان آموزشی، تعداد دانشآموزان و ماهیت محتوای ریاضی بستگی دارد. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش ریاضی، استدلال و اثبات ریاضی، پرسش و پاسخ، تفکر ریاضی، روش تدریس سقراطی، گفتمان ریاضی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
